Opracował: Władysław Szmatoła
Nie jestem specjalistą w tej dziedzinie,
jest to tylko mój sposób poznawania języka angielskiego.
wlasz@ka.onet.pl
Gramatyka angielska.       angielski i takie tam     strona głowna 
W nawiasach [...] umieszczam przybliżoną wymowę.

Struktura zdania /Sentence Structure/
A. Struktura zdania /Sentence Structure/
1. Porządek wyrazów w zdaniu

W odróżnieniu od języka polskiego zdanie angielskie ma na ogół ustalony i ściśle przestrzegany porządek.
W zdaniu angielskim nie wolno:
  • zmieniać szyku zdania
  • opuszczać orzeczenia i podmiotu

Przykład:
This is a box. Można powiedzieć po polsku:

  1. To jest pudełko.
  2. Jest to pudełko.

W języku angielskim jest jeden układ:
Najpierw podmiot /This/ <to>, potem orzeczenie /is/ <jest>, następnie dopełnienie /a box/ <pudełko>.
W języku polskim szyk zdania może być odwrócony:

My name is Tom.

  • Nazywam się Tom.
  • Tom się nazywam.

Szczególnie ostrożnie należy używać czasownika jestem /to be/.
Po polsku możemy powiedzieć: jestem lub ja jestem.
W języku angielskim nie wolno opuścić podmiotu.

Przykład:
I
am sick. Jestem chory. Niedopuszczalne jest: Am sick.
Zmiana szyku w zdanie angielskim jest zabroniona lub służy do zadania pytania.

W niektórych tylko wypadkach wolnojest zastosować inwersje czyli przestawienia porządku orzeczenia i podmiotu.
Inwersja występuje tylko w dopowiedzeniach wyrażających zgodę z czyimś pozytywnym lub negatywnym sądem.
Nie wprowadza się inwersji, jeżeli wypowiedź i dopowiedzenie mają ten sam podmiot.

Przykłady:
He comes early. <On przychodzi wcześnie.> So he does. <Tak jest istotnie.>
He comes early. <On przychodzi wcześnie> So do I. <Ja też przychodzę wcześnie.> /inwersja/
He comes early. <On przychodzi wcześnie> No, he doesn't. <Nie, on nie przychodzi wcześnie.>
He doesn't come early. <On nie przychodzi wcześnie.> Neither do I. <Ani ja nie przychodzę wcześnie.> /inwersja/

2. Okoliczniki w szyku zdania

Okoliczniki występują zasadniczo na końcu zdania po dopełnieniu.

Nie umieszcza się ich między orzeczeniem i dopełnieniem. Okolicznik czasu może wystąpić na początku zdania, zwłaszcza, gdy przy końcu zdania występuje kilka innych okoliczników.

Gdy w zdaniu występuje kilka okoliczników, wtedy ich kolejność jest następująca:

  • okolicznik sposobu /Adverbial of Manner/
  • okolicznik miejsca /Adverbial of Place/
  • okolicznik czasu /Adverbial of Time/
3. Czasowniki posiłkowe i ułomne
/Auxiliary and Defective or Modal Verbs/

W języku angielskim występują czasowniki które spełniaj podwójną rolę:
  • mają znaczenie słownikowe podobnie jak inne czasowniki
  • spełniają funkcję gramatyczną, służąc do podkreślenia czasu trwania akcji, formułowania pytań, formułowania przeczeń

Rola słownikowa:
to be <zostać, istnieć, znajdować się, odbywać się>
to do <robić /coś/, czynić>
to have <mieć, posiadać>
may /might/ <móc /wyraża możliwość lub ewentualność/>
can /could/ <móc /możliwość lub umiejętność wykonania czynności/>
must <musieć>
need <potrzebować, wymagać>
shall /should/ <muszę, musisz, musicie /jak must tyle że rozkaz, nakaz lub postanowienie/>
will /would/ <pragnąć, chcieć, życzyć sobie /tworzenie czasu przyszłego/>

Ich rola gramatyczna nie podlega tłumaczeniu na język polski.

Oprócz słownikowego znaczenia mogą być używane do tworzenia czasów innych czasowników:
He has done it. On to zrobił.
I will call. Zadzwonię.
I will learn english. Zamierzam uczyć się angielskiego.

Niektóre z nich oznaczją domysł lub prawdopodobieństwo:
He might be there tommorow. Prawdopodobie on będzie tam jutro.
Could you give me a ride? Czy mógł byś mnie podwieźć.

W takim przypadku występują w zdaniu jako czasowniki posiłkowe, modyfikując podstawową formę czsownika.
Szczególnie tworząc zdania pytające i zdania przeczące.

Każdy powinien znać na pamięć odmianę czasowników posiłkowych: to be, to have, to do.
Są one używane do tworzenia wielu konstrukcji gramatycznych.

B. Pytania /Question/
1. Pytania ogólne /General Question/

Są to pytania o rozstrzygnięcie: tak lub nie <yes or no>.

Pytanie ogólne różni się od zdania twierdzącego porządkiem wyrazów.
W pytaniu ogólnym czasownik posiłkowy lub ułomny wysuwa się przed podmiot.
Jeżeli w orzeczeniu nie ma czasownika posiłkowego lub ułomnego, czyli gdy orzeczeniem jest czasownik główny, przed podmiot wysuwa się odpowiednią formę czasownika posiłkowego do (do /does/ lub did).
Przykład:
Do you know him? czy znasz go?
Yes, I do. Tak.

W odpowiedzi użyto czasownika to do, który występuje jako czsownik posiłkowy.

Jeśli zdanie podstawowe zawiera czasownik to be lub jeden z tak zwanych czasowników ułomnych:
can
should
must
itd., to jest on w odpowiedniej formie gramatycznej na początku pytania.
Przykład:
Is pat here? Yes, she is. Czy Pat jest tutaj? Tak.

W czsie teraźnijszym zamiast will używamy to do, który dla trzeciej osoby czasu teźniejszego ma formę does.
Przykład:
Does he have a car? Yes, he does. Czy on ma samochód? Tak.

Czasownik posiłkowy nie jest tłumaczony na język polski ponieważ jest odpowiednią formą gramatyczną .

2. Pytania szczegółowe /Special Question/

Pytania szczegółowe zaczynają się od wyrazu pytającego /Question Word/ albo od grupy wyrazów, które stoją przed czasownikiem posiłkowym.
Są to:
who <kto /kogo/>
whose <czyj>
what <co>
where <gdzie>
when <kiedy>
why <dlaczego>
which <który>
how <jak>
how much <ile> /dla rzeczowników niepoliczalnych/
how many <ile> /dla rzeczowników policzalnych/
how long <jak długo>

since when <odkąd, od kiedy>
Przykłady:
When do you go home? Kiedy idziesz do domu?
Where dose he go? Dokąd on chodzi?

Należy zauważyć że czasownik posiłkowy does występuje z trzecią osobą liczby pojedyńczej he/she/it a czasownik pełnoznaczny go występuje w formie bezokolicznika.

To samo odnosi się do czasu przeszłego:
Why did they buy it? dlaczego oni to kupili?
Czasownik to buy użyty jest w swojej podstawowej formie.

Jeśli wyraz pytający who, what, which jest podmiotem zdania, to podmiot nie jest w nich poprzedzony czasownikiem posiłkowym do:
Who lives this building? Kto mieszka w tym budynku?
Who goes to school? Kto idzie do szkoły?
What is next? Co dalej?

Czasownik to be i czasowniki ułomne używane są jak poprzednio:
Whet is whis? Co to jest.

3. Pytania z czasownikiem to have

W czasach dokonanych /past perfect/ zdanie pytające buduje się przy pomocy czasownika to have ktory stawia się na początku zdania.
Have/has/had:
Have you ever been to Rome? Yes, I have. Czy byłeś w Rzymie? Tak, byłem.
Hed he already finished his work, when you came yesterday? No, he had not. Czy on skończył pracę kiedy przyszedłeś wczoraj? Nie.

4. Pytania rozłączne /Disjunctive Question/

W języku potocznym występują tzw. pytania rozłączne zbudowane w ten sposób, że po zdaniu w formie twierdzącej dodaje się krótkie pytanie ogólne w formie przeczącej, a po zdaniu w formie przeczącej, dodaje się krótkie pytanie w formie twierdzącej.
Przykłady:
Mary is older then you, isn't he? Yes, he is. /lub/ No, he isn't. Czy Mery jest starsza od ciebie?
Mary doesn't speak English, does she? Yes, she does. /lub/ No, she doesn't. Czy Mery mówi po angielsku.

Pytanie rozłączne składa się z czasownika posiłkowego lub ułomnego, stanowiącego część orzeczenia poprzedniego zdania, oraz z zaimka osobowego odpowiadającego podmiotowi.

C. Przeczenia /Negation/
1. Zaprzeczenia

W języku angielskim przeczenia tworzy się za pomocą czasowników posiłkowych.
Jeśli zdanie główne nie zawiera to be ani czasowników ułomnych, to używamy to do z wyrażeniem not, które występując przed czasownikiem tworzy zaprzeczenie:
She speaks English. Ona mówi po angielsku. She doesn't speak English. Ona nie mówi po angielsku.
I like apples. Lubię jabłka. I do not like apples. Nie lubię jabłek.
He cries. On płacze. He doesn't cry. On nie płacze.

Podobnie jak przy tworzeniu pytań, czasownik posiłkowy przyjmuje na siebie czas gramatyczny lub formę trzeciej osoby liczby pojedyńczej.
Przykłady:
She seen him. Ona go widziała. She did not see him. Ona go nie widziała.
Czasownik to see przyjął podstawową formę.

Jeżeli zdanie podstawowe zawiera to be lub jeden z czasowników modalnych, to jako zaprzeczenie występuje sam czasownik:
He is at home. He is not at home. Nie ma go w domu.
I can do it. I can not do it. Nie mogę tego zrobić. /Tutaj wyrażenie not łączy się z czasownikiem ułomnym can./

2. Wyrazy i zdania przeczące

Zdanie przeczące można utworzyć , wprowadzając do zdania twierdzącego wyraz o treści przeczącej:
no <żaden>
never <nigdy>
no one <nikt>
nowhere <nigdzie>
nothing <nic>
nobody <nikt>

oraz innych, czasownik występujących w swojej twierdzącej formie.

Podwójne zaprzeczenie, w odróżnieniu od języka polskiego nie występuje.
Przykłady:
I found no books on the shelf. Nie znalazłem żadnych książek na półce.
There was nobody in the room. Nie było nikogo w pokoju.
I never come late. Nigdy się nie spóźniam.
No one takes it seriously. Nikt nie przyjmuje tego poważnie.
He goes nowhere. On nigdzie nie idzie.
She did nothing. Ona niczego nie zrobiła.

We wszystkich tłumaczeniach jest podwójne zaprzeczenie.

Części mowy /Parts of Speech/
A. Rzeczowniki, przedimki, przyimki /nouns, articles, prepositions/
  1. Liczba pojedyńcza /Singular/


Rzeczownik to osoba, przedmiot, pojęcie, obiekt, wydarzenie.

That [wet] /ten, ta, to, tamto/ mówimy wskazując przedmiot z oddalenia.
This [wis] /ten, ta, to/ mówimy wskazując przedmiot z bliska.
It [it] /to, ono, ją/ mówimy odwołując się do przedmiotu przed chwilą wskazanego lub wymienionego.
Przykłady /examples/:
That is a sea [wet iz a si:] morze
This is my knife. ['wis iz mai najf] nóż
glory [glo:ri] sława
This is a potato ['wis iz a pe'tejtou] ziemniak
This is Ann. ['wis iz en.] Anna
To play on words [tu: plej on we:ds] zabawa
This woman is Miss Grey ['wiz 'łumen iz Mis Grey] kobieta

W języku angielskim rodzaj rzeczownika występuje tylko w rzeczownikach żywotnych i nazwach własnych /zwierzęta należą do kategori rzeczowników nieżywotnych/.
Przykłady /examples/:
boy [boj] (he) chłopiec (on)
mom [mam] (she) mama (ona)
baby ['bejbi] (it) dziecko (ono)

wolf [łolf] (it) wilk (on)
hand [hend] (it) dłoń, ręka (ona)
sun [san] (it) słońce (ono)

W języku angielskim występują tylko dwa przypadki - mianownik i dopełniacz. W mianowniku używamy formy podstawowej rzeczownika.
Przykłady:
boy, wolf, city
Dopełniacz rzeczowników w liczbie pojedyńczej tworzymy dodając apostrof i s /-'s/ do mianownika.
Przykład:
Tom's book [tomz buk] ksiażka Toma
Ann's pen [anz pen] pióro Anny
cat's tail [ketz teil] ogon kota
Dopełniacz rzeczowników w liczbie mnogiej.

Formy czasownika z rzeczownikami w liczbie pojedyńczej.

2. Liczba mnoga /Plural/

Liczbę mnogą rzeczowników tworzy się dodając końcówkę -s/es do mianownika liczby pojedyńczej.

Those [wouz] /tamci, tamte, te/ mówimy wskazując więcej niż jeden przedmiot z oddalenia.
These [wi:z] /tych, te/ mówimy
wskazując więcej niż jeden przedmiot z bliska.
They [wei] /oni, one/ mówimy odwołując się do przedmiotów przed chwilą wskazanych lub wymienionych.

Przykłady /exemples/: sea /Those are seas [wouz ar si:z]/ morza
potato /These are potatos ['wi:z ar pe'tejtous]/ ziemniaki
case /cases ['keisiz]/ walizki
watch /watches ['łotsziz] zegark
Końcówka -fe w liczbie mnogiej przechodzi w -ves.
knife /These are my knives. ['wi:z ar mai najfs]/ nóże
play /plays [plejs]/ gry
Końcówka -y gdy występuje po samogłosce w liczbie mnogiej przechodzi w -ies.
city /cities [sidiz]/ miasta

Wyjątki:
man [men] /men [men]/ mężczyźni
woman ['łumen] /women ['łimen]/ kobiety
tooth [tu:f] /teeth [ti:f]/ zęby
foot [fut] /feet [fit]/ stopy
mouse [maus] /mice [mais]/ myszy
child [czaild] /children [czildren]/ dzieci
louse [laus] /lice [leis]/ wszy
goose [gu:s] /geese [dżis]/ gęsi
ox [aks] /oxen [aksen]/ woły
Dopełniacz rzeczowników w liczbie mnogiej tworzy się dodając apostrof po końcówce -s.
Przykład:

girls' games [ge:lz geims] gry dziewczęce
knives' blades [najfz bleids] ostrza noży
Dopełniacz rzeczowników w liczbie pojedyńczej.

Formy czasownika z rzeczownikami w liczbie mnogiej.

3. Rzeczowniki niepoliczalne /Collective Nouns/

Niektóre rzeczowniki występują tylko w liczbie pojedyńczej inne tylko w mnogiej.

Przykłady rzeczowników które nie mają liczby mnogiej:
money ['mani] waluta, pieniądze
fruit [ftu:t] owoc
milk [milk] mleko
news [nju:z] / nowina, wiadomość
hair [her] sierść, włosy
Przykłady rzeczowników występujących tylko w liczbie mnogiej:
pants [pents] spodnie
movies ['mu:viz] kino
shorts [szo:rts] szorty
glasses [gla:ses] okulary

4. Przedimki /Articles/

Przedimki /the article/ są to wyrazy występujące przed rzeczownikiem.

A/AN jest to przedimek nieokreślony.
Przdimek nieokreślony używanny jest tylko w liczbie pojedyńczej przed nieokreślonymi rzeczownikami policzalnymi /gdy wskazujemy na coś jako przykład przedmiotu o takiej nazwie/. Wymiennie może znaczyć 'jakiś, pewien, jeden'.
Przkłady:

This is a dog [wis iz e dog] pies
Is
this a pen? [iz wis e pen] długopis
That's a car [wet'z e ca:] samochód, auto

AN używa się przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę.
Przykłady:

an eye [en ai] oko, wzrok
He waited for an hour [Hi: weited for en 'auer] On czekał /jedną/ godzinę.
THE to przedimek określony.
Określony przedimek jest używany przed wcześniej wymienionymi rzeczownikami lub rzeczownikami o których wiadomo że występują jako jedyne /wiadomo o który przedmiot chodzi/. Można go w tłumaczeniu zastąpić słowami 'ten /ta, to/, te'.
Przykłady:
Come
to the blackboard. [kam tu: de 'blekbo:rd] Chodź do /tej/ tablicy.
The dog is black. [De dog iz blek] /ten/ Pies jest czarny.
The boy's car. [De boiz ca:] Auto /tego/ chłopca.
The New York collections. [De Nju: Jork kalekszyns] Kolekcje Nowego Jorku.
Przedimek THE używa sie również w liczbie mnogiej.
Przykład:

The books are old. [De buks ar ould] /te/ Książki są stare.

5. Przyimki /Prepositions/

Przyimki w języku angielskim spełniają często rolę jaką w języku polskim spełniają przypadki. Informują w jakim przypadku byłby rzeczownik gdyby wystąpił w języku fleksyjnym.

Najczęściej używane przyimki:

  • across /przez, poprzez, w poprzek/ Mary was walking across the lawn covered with daisies.
  • after /po, potem, następnie/ After you had gone I wanted to see you again.
  • against /o, przeciwko/ The blackboard stood against the wall.
  • among /wśród/ The cottage stood among the trees.
  • between /pomiędzy/ The chat between Freddie and Mary was very intelligent.
  • before /przed/ We have long winter before us.
  • behind /za, z tyłu/ He was sitting behind her.
  • below /niżej, poniżej/ Ann was standing below my window.
  • beside /obok, przy/ Ann was sitting beside Mary.
  • during /podczas/ During his summer holidays Stanley was in England.
  • till, until /aż do, do/ Sylvia and Peter have danced till midnight.

Dalsze przyimki:

  • about /o, około/ You will tell me all about the place.
  • above /nad, ponad/ This hung building is high above the city.
  • at /przy, na, o/ Mary was smiling at Peter.
  • by /przez (kogoś)/ The quiz about London was led by Peter.
  • for /dla/ It was for you to say it.
  • from /z, od/ You can have a fine view from the Tower Bridge.
  • in /w/ The most popular statue in England is the statue of Eros.
  • into /do, w (wewnątrz)/ Willy put his hands into his pockets.
  • off /z, od (powierzchni)/ Take your feet off the seat.
  • on /na/ Put the book on the table please.
  • of /wyraża najczęścij drugi przypadek (kogo? czego?)/ The queue of people was waiting for the booking office to open.
  • over /nad/ The ducks flow over Hyde park.
  • round /dookoła/ What about the building round the square?
  • to /do/ Mary, come to tidy up the club gymnasium.
  • up /w górę/ Come up to me we shall read together.
  • with /z, za pomocą/ How do they comunicate with each other?
  • without /bez/ She is without money.
  • out /z/ he toot out a pencil from his pocket.

Jeszcze kilka przyimków:

  • along /wzdłuż/
  • around /wokół/
  • because /of z powodu/
  • in front /of przez/
  • inside /w środku/
  • near /koło, blisko/
  • outside /na zewnątrz/
  • since /od/
  • under /pod/
B. Przymiotniki, przysłówki /adjectives, adverbs/
1. Rodzaj, liczba, przypadek /gender, case, number/

Przymiotniki w języku angielskim nie zmieniają formy w liczbie mnogiej, nie mają rodzajów, nie odmieniają się, ale mają różne formy w stopniowaniu.
Przykłady:
I saw the open door. Widziałem otwarte drzwi.
The son is younger than the father. Syn jest młodszy od ojca.
I need fresh flowers. Potrzebuję świeże kwiaty.
W języku angielskim nie wymawia sie litery r, kiedy występuje przed spółgłoską lub na końcu wyrazu.
Przykłady:
hard [ha:d] twardy
short [szo:t] krótki
learn [le:n] uczyć
Poprzedzająca samogłoska jest zawsze długa, jeżeli jest akcentowana.
2. Funkcja przymiotnika w zdaniu

Jako część orzeczenia /As a part of predicate/.
Przykłady:
This dog
is black. Ten pies jest czarny.
That car is nice. To auto jest ładne.
3. Stopień wyższy przymiotników /Comparative Degree/

Podobnie jak w języku polskim stopień wyższy przymiotników tworzy się przez dodanie końcówki.
  1. Stopień wyższy przymiotników jednosylabowych i dwusylabowych z końcówką -y tworzymy dodając końcówkę -er do formy podstawowej. Jeżeli przymiotnik kończy się na e, do stopnia równiego dodajemy r.
    Przykłady:
    old /older/ starszy
    small /smaller/ mniejszy
    easy /easier/ ładniejszy/
  2. Stopień wyższy przymiotników dwu i więcej sylabowych tworzymy przez dodanie wyrazu more lub less do formy podstawowej.
    Przykłady:
    famouse /more famouse/ sławniejszy
    difficult /more difficult/ trudniejszy
    difficult /less difficult/ łatwiejszy

    Wyjątki:
    goot /better/ lepszy
    bad /worse/ gorszy
    many /more/ (dla policzalnych) więcej
    much /more/ (dla niepoliczalnych) więcej
    little /less/ (dla niepoliczalnych) mniej
    few /fewer/ (dla policzalnych) mniej
    Słowa little i
    much używane są tylko w liczbie pojedyńczej.
    Przykład:
    much room - duży pokój

    Słowa
    few i many używane są tylko w liczbie mnogiej.
    Przykład:
    many family house - dom wielorodzinny
4. Stopień najwyższy przymiotników /Superlative Degree/

  1. Stopień najwyższy przymiotników jedno sylabowych i dwusylabowych z końcówką -y tworzymy dodając do formy podstawowej końcówkę -est lub -st w wypadku przymiotników zakończonych na e.
    Przykład:
    late /latest/ najpóżniejszy
    early /earliest/ najwcześniejszy
    big /biggest/ największy/
  2. Stopień najwyższy przymiotników wielosylabowych tworzy się za pomocą słowa most /najbardziej/ oraz least /najmniejszy/, które stawia się przed przymiotnikiem.
    Przykłady:
    proud /most proud/ najdumniejszy
    important /least important/ najmniej ważny
    capable /most capable/ najzdolniejszy
    often /least often/ najrzadziej

    Wyjątki:
    good /best/ najlepszy
    bad /worst/ najgorszy
    many /most/ największy
    much /most/ największy/
    little /least/ najmniejszy
    few /least/ najmniejszy
    Słowa little i
    much używane są tylko w liczbie pojedyńczej.
    Przykład:
    little water - mało wody
    Słowa
    few i many używane są tylko w liczbie mnogiej.
    Przykład:
    few peaple - mało ludzi
C. Imiesłów, rzeczownik odsłowny /participles, gerund/
1. Imiesłów /Participle/

Imiesłów jest formą czasownika, określającego rzeczownik lub czsownik i występującą w funkcji przymiotnika lub przysłówka. Może wystąpić w czasie teraźniejszym i przeszłym.

Najczęściej używany jest:

  • imiesłów czynny czasu teraźniejszego
  • imiesłów bierny czasu teraźniejszego
  • imiesłów bierny czasu przeszłego
2. Imiesłów czynny czasu teraźniejszego /Present Active Participle/

Imiesłów czynny czasu teraźniejszego tworzymy dodając -ing do rdzenia czasownika.
Przykłady:
to sit /sitting/ siedzący
to write /writing/ piszący
to be /being/ istniejący
to walk /walking/ spacerujący
ro read /reading/ czytający
3. Imiesłów bierny czasu teraźniejszego /Present Passive Participle/

Imiesłów bierny czasu teraźniejszego tworzymy za pomocą imiesłowu czasu teraźniejszego czasownika 'to be' i imesłowu biernego czasu przeszłego.
Przykłady:
to sit /being seated/ usadowiony
to do /being done/ robiony
to tall /begin told/ opowiadany
to construct /being construted/ budowany
4. Imiesłów bierny czasu przeszłego /Past Passive Participle/

Imiesłów bierny czasu przeszłego odpowiada formie czasu przeszłego czsowników regularnych i dokonanej formie czsowników nieregularnych.
Przykłady:
to save /saved/ zaoszczędzony (forma regularna)
to loose /lost/ zgubiony (forma nieregularna)
to print /printed/ wydrukowany

to go /gone/ miniony
Ta forma imiesłowu jest najczęściej używana.

Patrz formy czasownika.

5. Rzeczownik odsłowny /Gerund/

Rzeczownik odsłowny /the Gerund/ używany jest po niektórych czasownikach.

Tworzy się go tak samo jak imiesłów czasu terażniejszego poprzez dodanie końcówki -ing do bezokolicznika.
Przykłady:
to talk /talking/ mówienie
to take /taking/ branie
to sleep /sleeping/ spanie
I like riding on a bicycle. - Lubię jeździć na rowerze.
He likes talking to her. - On lubi mówić do niej.
They hate walking in dark streets. - One nie lubią chodzić mrocznymi ulicami.
Skiing
is fun. - Jazda na nartach to frajda.

Rzeczownik odsłowny w sposób naturalny występuje po następujących czsownikach:
to appreciate
to avoid
to deny
to forgive
to enjoy
to keep
to finish
to mind
to refrain from
to prevent

D. Zaimki osobowe /pronouns/
1. Zaimki osobowe /Pronouns/

Zaimki osobowe występują jako:
  1. Podmiot:
    I [aj] ja
    You [ju:] ty
    He [hi:] on
    She [szi:] ona
    It [it] ono
    We [łi:] my
    You [ju:] wy
    They
    [dei] oni, one
  2. Dopełnienie
    /gdy zaimek występuje jako dopełnienie czasownika/:

    Me [mi:] mnie, mi, mną
    You [ju:] ci, ciebie, tobą
    Him [him] jego, go, jemu
    Her
    [he:] jej, niej, ją
    Its [its] je, jemu, jego, go, mu
    Us [as] nam, nas, nami
    Was /you/ [łas] wam, was, wami
    Them
    [dem] im, ich, nimi, nich
2. Zaimek it

Trzy kategorie zaimka 'it':
  1. Zaimek osobowy.
    Meże zastąpić rzeczownik nieżywotny.
    Wystepujac w:
    - mianowniku będzie znaczył: on, ona, ono
    - w bierniku: jego, jemu lub jej
  2. Zaimek wskazujący.
    Będzie znaczył: to, tego
  3. Podmiot w zdaniu:
    It is 8 A.M. - Jest ósma dopołudnia.
3. Zaimki dzierżawcze

Zaimki dzierżawcze:
My [mi:] mój
Your [jo:] twój, wasz
His [hiz] jego
Her [he:] jej
Its [its] tego
Our ['aue] nasz
Their [der] ich
4. Zaimki zwrotne

Zaimki zwrotne:
My-, Your- Him-, Her-, It-/self/
Our-, then-/selves/

Mogą być użyte dla:
  • podkreślenia: Ja sam, Ty sam itd.
  • wyrażenia czasowników zwrotnych:
    He cut himself. - On się zaciął.
E. Liczebniki /Numerals/
1. Liczebniki główne
Liczebniki 1...12: dziesiętne, ułamki
  • 1 one [łan]
  • 2 two [tu:]
  • 3 three [fri:]
  • 4 four [fo:r]
  • 5 five [faiv]
  • 6 six [siks]
  • 7 seven ['seven]
  • 8 eight [eit]
  • 9 nine [nain]
  • 10 ten [ten]
  • 11 eleven [i'levn]
  • 12 twelve [tłelv]

Liczebniki 13...19 mają końcówkę - teen:

  • 13 thirteen [fe:'ti:n]
  • 14 fourteen ['fo:'ti:n]
  • 15 fifteen ['fif'ti:n]
  • 16 sixteen ['siks'ti:n]
  • 17 seventeen ['sevn'ti:n]
  • 18 eighteen ['ei'ti:n]
  • 19 nineteen ['nain'ti:n]

Liczebniki oznaczające dziesiątki tworzymy dodając przyrostek -ty:

  • 20 twenty ['tłenti]
  • 22 twenty-two [tłenti-tu:]
  • 30 thirty ['fe:ri]
  • 33 thirty-three ['fe:ri-fri:]
  • 40 forty ['fo:ri]
  • 44 forty-four ['fo:ti-fo:]
  • 50 fifty ['fifti]
  • 55 fifty-five ['fifti-faiv]
  • 60 sixty ['siksti]
  • 66 sixty-six ['siksti-siks]
  • 70 seventy ['seventi]
  • 77 seventy-seven ['seventi-'sevn]
  • 80 eighty ['eiti]
  • 88 eighty-eight ['eiti-eit]
  • 90 ninety ['naiti]
  • 99 ninety-nine ['nainti-nain]

Hundred /sto/, thousand, million, billion - nie posiadają liczby mnogiej:

  • 100 one hundred [łan 'handred]
  • 108 one hundred eight [łan 'handred eit]
  • 119 one hundred nineteen [łan 'handred 'nain'ti:n]
  • 200 two hundred [tu: 'handred]
  • 221 two hundred twenty-one [tu: 'handred 'tłenti-łan]
  • 1000 one thousand [łan 'tauzend]
  • 1234 one thousand two hundred thirty-four [łan 'tauzend tu: 'handred 'fe:ti-fo:]
  • 2000 two thousand [tu: 'tauzend]
  • 1 000 000 one million [łan miljen]
  • 1 000 000 000 one billion ['biljen]

Do oddzielenia tysięcy używamy przecinka.
1, 523, 478 - one million five hundred twenty three thousand four hundred seventy eight.

2. Liczebniki porządkowe
Liczebniki porządkowe 1...3: dziesiętne, ułamki
  • the first [fy:rst] pierwszy, pierwsza, pierwsze
  • the second ['sekend] drugi, druga, drugie
  • the third [fi:rd] trzeci, trzecia, trzecie

Liczebniki porządkowe 4...19 tworzymy przez dodanie -th do formy liczebnika głównego:

  • fourth [fo:rf] czwarty, czwarta, czwarte
  • fifth [fiff] piąty (-a, -e)
  • sixth [siksf] szósty
  • seventh [sevenf] siódmy
  • eighth [eitf] ósmy
  • ninth [naif] dziewiąty
  • tenth [tenf] dziesiąty
  • eleventh [e'levenf] jedenasty
  • twelfth [tłelvf] dwunasty
  • thirteenth [fe:'ti:nf] trzynasty
  • fourteenth ['fo:'ri:nf] czternasty
  • fifteenth ['fif'ti:nf] piętnasty
  • sixteenth ['siks'ti:nf] szesnasty
  • seventeenth ['sevn'ti:nf] siedemnasty
  • eighteenth ['ei'ti:nf] osiemnasty
  • nineteenth ['nain'ti:nf] dziewiętnasty

Pozostałe to:

  • twentieth ['tłentief] dwudziesty (-a,-e)
  • twenty-first dwudziesty pierwszy
  • twenty-second dwudziesty drugi
  • thirteenth ['fe:'ri:nf] trzydziesty
  • thirty-third trzydziesty trzeci
  • fortieth ['fo:rief] czterdziesty
  • forty-fourth czterdziesty czwarty
  • fiftieth ['fiftief] pięćdziesiąty
  • sixtieth ['sixtief] sześćdziesiąty
  • seventieth ['seventief] siedemdziesiąty
  • eightieth ['eitief] osiemdziesiąty
  • ninetieth ['naintief] dziewięćdziesiąty
  • hundredth ['handredf] setny
  • one hundred first sto pierwszy
  • two hundred thirteenth dwieście trzynasty
  • three hundred twenty-fifth trzysta dwudziesty piąty
  • thousandth ['tauzendf] tysięczny
  • millionth [miljenf] milionowy
3. Dziesiętne, ułamki

Dziesiętne ułamków piszemy po kropce.
Przykład:
2. 7 one point seven [tu: point seven]
Dla wyrażenia ułamków używamy w liczniku liczebnika głównego i liczebnika porządkowego w mianowniku.
Przykład:
1/3 one third [one fi:rd]
4. Format daty

miesiąć/dzień/rok:
03/02/95 march the second nineteen ninety five [ma:rtsz de 'sekend 'nain'ti:n 'naiti faiv]
Rok dzieli się na dwie części.
Tworzenie i użycie czasów /Verb's Tenses/
A. Czasy gramatyczne /Verb's Tenses/
1. Czas gramatyczny

Czasownik wyraża działanie lub stan i odpowiada na pytanie Co kto robi? lub Co się dzieje?
Podobieństwo do czasu w języku polskim wykazuje pojęcie czasu fizycznego Time:
  • Present - teraźniejszy
  • Past - przeszły
  • Future - przyszły

Każdy z powyższych czasów może przyjmować jedną z form gramatycznych Tense.
W języku polskim brak form gramatycznych Tense:

  • Indefinite - forma nieokreślona
  • Continiuousn - forma ciągła
  • Perfect - forma dokonana

Niektóre z tych form używa się często niektóre zaś bardzo rzadko.

W zdaniach:
We went to the theater last Friday. Poszliśmy do teatru w ostatni piątek.
I bought a bottle of gin
. Kupiłem butelkę dżinu.
orzeczenie występuje w Past Indefinite,
A w zdaniu:
I have been waiting for you since 8 o'clock. Czekam na Ciebie od godziny ósmej.
orzeczenie występuje w formie Present Perfect, które powstało za pomocą czasownika posiłkowego to have.

2. Czas teraźniejszy

1. Czas Present Indefinite ma we wszystkich osobach formę podstawową, z wyjątkiem trzeciej osoby liczby pojedynczej, w której występuje końcówka -s lub -es.
Przykłady:
I say; You say; He, She, It says; We say; They say.
I do; You do; He, She, It does; We do, They do.
I have; You have; He, She, It has; We have; They have.
Pat does it every day. Pat robi to każdego dnia.
I have a car. Mam samochód.
He often calls me. on często dzwoni do mnie.

2. Czas Present Continuous wyraża czynność, dokonywującą sie w chwili mówienia o niej.
Tworzy się go z form czasownika be /być/ w czasie Simple Present i imiesłowu czasu teraźniejszego tworzonego regularnie z bezokolicznika czasownika przez dodanie końcówki  -ing /read - reading/.
Przykłady:
He is reading aloud. On czyta głośno.
I am waiting for the bus. Czekam na autobus.
They are running. Oni biegną.
We are working. My pracujemy.

3. Czas teraźniejszy dokanany oznacza, że czynność rozpoczęła się w przeszłości i trwa jeszcze w chwili kiedy o niej mowa.
Present Perfect tworzy się z odpowiedniej formy to have w czasie teraźniejszym z imiesłowem biernym odpowiedniego czasownika.
W Present Perfect występują jaczęściej czasowniki:
stay /przebywać/
wait /czekać/
study /studiować/
lie /kłamać/
rest /odpoczywać
/ itp.
Przykłady:
I am waiting for him. Czekam na niego do tej chwili.
I have just bought a pair of shoes. Ja właśnie kupiłem parę butów.
She has written that phrase. Ona napisała to zdanie.
They have used up all his toothpaste. Oni zużyli całą jego pastę do zębów.
I have just washed my hair. Właśnie umyłem /są czyste/ włosy.

3. Czas przeszły /Past Indefinte/

1. W czasie przeszłym czasowniki dzielą się na dwie grupy: regularne i nieregularne.
Formy czasowników nieregularnych.
Czasowniki regularne mają dodaną końcówkę -ed, lub jeśli czsownik kończy się na -e końcówkę -d.
To use /used/ wykorzystał
To close /closed/ zamknął
To work /worked/ pracował.
He wanted to come. On chciał przyjść.
She spoke softly. Ona mówiła cicho.
/speak - nieregularna forma czasownika/

2. Czas Past Conttinuous Tense wyraża czynność która odbywała się w danym momencie w przeszłości ale w chwili gdy nastąpiła inna czynność.
Tworzymy go zetawiając formy Was, Were z imiesłowem czasu teraźnijszego danego czsownika.
Przykłady:
She was reding, when he came. Ona czytała, kiedy on przyszedł.
He was telking when the phone rang. On rozmawiał, kiedy zadzwonił telefon.
We were walking when we met him. Szliśmy kiedy go spotkaliśmy.

3. Past Perfect używa się do opisania wydarzeń z przeszłości które odbyły się wcześniej niż inna czynność.
Jim had finished the work when I came. Jim zakończył prace, kiedy przyszedłem.
Past Perfect tworzy się przez zestawienie formy Had z imiesłowem biernym odpowiedniego czasownika.
I had finished my dinner before she entered. Zjadłem mój obiad zanim one weszła.
John realized thet he had caused an accident. John zdał sobie sprawę, że spowodował wypadek.

4. Czas przyszły /Future Indefinite/

1. Czas przeszły tworzymy za pomocą czasownika posiłkowego Will i podstawowej formy czsownika.
Przykłady:
She will sing. Będzie śpiewać.
I will go. Ja pójdę.
He will buy it. On to kupi.
They will be sad. Będą smutni.

2. Często używamy konstrukcji Going to, która pokazuje co będzie w najbliższej przyszłości.
Przykład:
I am going to write a letter. Mam zamiar napisać list.
Czas ten powstaje przy użyciu formy czasownika To be:
I am
You Are
He is
We are
They are

oraz wyrażenie Going to i podstawowej formy czasownika.

She is going to take a bus. Ona zamierza pojechać autobusem.

B. Czasowniki nieregularne /Special Verbal Forms/
1. Strona bierna czasowników /Passive Voice/

Stronę bierną czasowników Passive Voice stosuje się w języku angielskim częściej niż w polskim.
Odpowiednikiem zdań angielskich w stronie biernej najczęściej są języku polskim zdania w formie nieosobowej.

Strona bierna Passive:
Jack Eats apples. Jacek jada jabłka.
Strona czynna czasownika Active:
Apples are eaten by Jack. Jabłka są zjadane przez Jacka.

Przy przekształcaniu zdania w stronie czynnej na zdanie w stronie biernej podmiotem zdania może stać się w języku angielskim nie tylko dopełnienie bliższe, ale również dopełnienie dalsze oraz dopełnienie przyimkowe.

Stronę bierną czasowników tworzy się za pomocą czasownika posiłkowego To be oraz imiesłowu czasu przeszłego.
Strona bierna czasowników może być tworzona w każdym czasie.
The apple was eaten by Jack. Jabłko zostało zjedzone przez Jacka.
The apple will be eaten. To jabłko będzie zjedzone
.

2. Tryby i formy czasowników

Jeżeli warunek wyrażony zdaniem z If nie jest możliwy do spełnienia, to po słowie If /gdyby/ należy użyć specjalnej formy czasownika.
Przykład:
If I had the money, I would buy this suit. Gdybym miał pieniądze, kupiłbym ten garnitur.
had - forma przeszła czasownika mieć
would - czas przeszły od will /pragnąć, życzyć sobie/

W języku polskim użyta forma może odnieść się zarówno do czasu przeszłego jak i do teraźniejszego.
W angielskim  zdanie to odnosi się do nierealnej teraźniejszości.
Jeśli natomiast zdanie odnosi się do przeszłości to brzmi ono następująco:
If I had the money, I would have bought this suit.

W zdaniu warunkowym czasownik posiłkowy zawsze używany jest w czasie zaprzeszłym.

Podstawowy czasownik główny przyjmuje formę Would + Past Indefinite lub Would + Past Perfect, gdy mowa jest o faktach, które już nastąpiły i nie dadzą sie odwrócić. 'Co by było gdyby wtedy...'

3. Tryb rozkazujący czasowników /Imperative/

Tryb rozkazujący Imperative tworzy się dokładnie tak samo, jak w polskim.
Przykłady:
Open the door, please. Otwórz drzwi proszę.
Do not make noise! Nie hałasuj!
/Tuta użyta jest forma przeczenia./

W drugiej osobie tryb rozkazujący ma tylko jedną formę dla obu liczb:
Come here. Open your eyes.

W pierwszej oraz trzeciej osobie obu liczb używamy słowa posiłkowego to let:
Let us go. /Let's go/ Let him come.
Skrót zaimka Let jest niedopuszczalny gdy występuje w znaczeniu pozwolić.
Porównaj:
Let us go. Pozwól nam pójść.
Let's go. Chodźmy /pójdźmy/.

Do wzmocnienia nacisku używa się do:
Do hurry up. Pośpiesz się. /z naciskiem/

Czasowniki ułomne nie posiadają trybu rozkazującego.

Często używa sie: For Me Lets. Rozkaz dla pierwszej osoby liczby mnogiej:
Let's go to the movies. Chodźmy do kina.
Warto zwrócić uwagę na słowo kino w języku angielskim. Movies jest to niepoliczalny rzeczownik.

4. Przykłady zdań

Formatowanie pierwotne dysku magneto-optycznego.
Depending on your disk capacity, formating may take from one minute to several hours.
W zależności od rozmiaru Twojego dysku, formatowanie może trwać od jednej minuty do kilku godzin.

To już koniec. (To koniec).
It's over.






galeria.wlanet.pl - angielski i takie tam
 angielski i takie tam     strona głowna